logo logo

Dlaczego warto kupi膰 telewizor Ultra HD (4K)?

藕r贸d艂o: Digital Europe

Telewizory Ultra HD na dobre zacz臋艂y zadomawia膰 si臋 u nas w 2013 roku (nie licz臋 sprz臋t贸w typu Toshiba ZL2, kt贸r膮 ci臋偶ko by艂o w og贸le spotka膰). Najpierw pojawi艂 si臋 Sony X9005A, p贸藕niej Samsung F9000. Wszyscy twierdzili, 偶e bez sensu. 呕e nie ma tre艣ci, 偶e po co, 偶e jeszcze nie ma standardu, 偶e wysokie modele FHD 艣wiec膮 lepiej. I wszyscy oni mieli racj臋. Tre艣ci nie by艂o, jedyne co wchodzi艂o w gr臋 to kilka film贸w na Blu-ray, kt贸re Sony do艂膮cza艂o do telewizor贸w. Jednak jedyne, co mia艂y one wsp贸lnego z UHD, to napis “remastered in 4K”, dalej by艂y to filmy 1080p. Standardu rzeczywi艣cie nie by艂o – dalej nie ustalono kodek贸w, przestrzeni kolor贸w, nawet nazwy: wtedy “4K” by艂o r贸wnie poprawne, co “Ultra HD”. I rzeczywi艣cie, flagowe modele FHD oferowa艂y lepsz膮 jako艣膰 obrazu. Zar贸wno Samsung F8000, jak i Sony W905A mia艂y panele 200Hz, co przy podobnej elektronice dawa艂o lepszy obraz. To by艂o jednak w roku 2013. Teraz jest 2015 i wiele si臋 zmieni艂o.

Content

Je艣li chodzi o tre艣ci, jest ju偶 niepor贸wnywalnie lepiej. Prawie rok temu Samsung uruchomi艂 Stref臋 VOD UHD, w kt贸rej dost臋pne jest ju偶 kilkadziesi膮t film贸w w UHD. LG we wsp贸艂pracy z Filmboksem r贸wnie偶 oferuje wiele film贸w w streamingu. Sony przez pewien czas oferowa艂 dysk z pi臋cioma filmami w 2160p. To s膮 jednak jedynie tre艣ci dost臋pne dla jednego producenta telewizor贸w. Co z reszt膮? Mamy coraz wi臋cej rewelacyjnie zrobionych film贸w UHD dost臋pnych w YouTube, coraz wi臋cej urz膮dze艅 mobilnych nagrywa wideo w tej rozdzielczo艣ci. Najwa偶niejsze 藕r贸d艂o tre艣ci pojawi si臋 jednak pod koniec roku – BDA (Blu-ray Disc Association) zako艅czy艂o ju偶 proces standaryzacyjny dla Ultra HD Blu-ray, czyli nast臋pcy Blu-ray.

Nowy standard b臋dzie obs艂ugiwa艂 rozdzielczo艣膰 2160×3840 maksymalnie do 60 klatek na sekund臋, rozszerzon膮聽palet臋 barw聽maksymalnie w przestrzeni kolor贸w聽rec2020, bitrate do 100Mb/s, kodek HEVC, dziesi臋ciobitow膮 g艂臋bi臋 koloru聽i聽szerok膮 rozpi臋to艣膰 tonaln膮 (HDR). Ponadto pojawi si臋 opcja o nazwie “digital bridge”, kt贸ra pozwoli raz kupiony dysk ogl膮da膰 na dowolnym urz膮dzeniu. O dziwo, standard w og贸le nie wspomina o 3D, wi臋c nieliczni wielbiciele obraz贸w stereoskopowych raczej nie maj膮 co liczy膰 na UHD w 3D.聽Panasonic pokaza艂 ju偶 pierwszy prototyp odtwarzacza Ultra HD Blu-ray, r贸wnie偶 Samsung zapowiedzia艂 wprowadzenie odtwarzacza na rynek przed ko艅cem roku. Wi臋cej pewnie dowiemy si臋 we wrze艣niu na IFA.聽Dodatkowo, BD-UHD b臋dzie聽prawdopodobnie z ostatnim dyskowym formatem, bo te ponad 100GB p艂yty s膮 ju偶 maksimum, jakie da si臋 z tego trzydziestoletniego medium wyci膮gn膮膰. W聽przeciwie艅stwie do poprzednich nowych nosnik贸w, nie mamy tu do czynienia z 偶adn膮 wojn膮 format贸w, jak mia艂o to miejsce w czasach Betamax/VHS, czy HD-DVD/Blu-ray. BD-UHD b臋dzie za to聽konkurowa艂 z coraz szybciej rozwijaj膮cym si臋 streamingiem.

M贸wi膮c o najlepszych 藕r贸d艂ach streamowanych tre艣ci, coraz cz臋艣ciej s艂yszymy聽te偶 o wej艣ciu do Polski Netfliksa, ale to wci膮偶 tylko niepotwierdzone plotki聽(w聽nowych modelach Panasonic mamy nawet dedykowany przycisk “Netflix”).聽Cho膰 z pewno艣ci膮 by艂oby czadowo, gdyby艣my wreszcie mogli korzysta膰 u nas z jego zasob贸w UHD. Cho膰聽mo偶e to jednak co艣 wi臋cej ni偶 plotki?

A Telewizja? Na telewizj臋 UHD bym raczej szybko nie liczy艂, p贸ki co jedyny content dost臋pny jest bodaj偶e w DVB-S na kt贸rym艣 z kana艂贸w Astry, natomiast standardy telewizji UHD dopiero powoli si臋 wykluwaj膮 – niedawno w wyniku wsp贸艂pracy Samsunga z SES Astra mo偶na by艂o zobaczy膰 pierwszy puszczony w eter content UHD z HDR. Zreszt膮, je艣li przy zakupie telewizora mieliby艣my si臋 kierowa膰 zawarto艣ci膮 DVB, musieliby艣my kupowa膰 telewizory HD-ready, bo “pe艂nego” Full HD (1080p) nie ma nigdzie, najwy偶ej 1080i lub 720p, a i tak ogromna ilo艣膰 kana艂贸w wcia偶 nadawanych jest w SD.聽Producenci TV wsp贸艂pracuj膮 obecnie z broadcasterami nad utworzeniem standardu telewizji UHD, jeste艣my ju偶 wi臋c znacznie bli偶ej konkret贸w, ni偶 jeszcze w ubieg艂ym roku.

Upscaling

Jest to proces skalowania聽obrazu do natywnej rozdzielczo艣ci panelu. Robi to ka偶dy telewizor, kt贸ry dostaje na 藕r贸dle obraz w innej rozdzielczo艣ci ni偶 natywna.聽Jedni twierdz膮, 偶e nic nie daj膮cy marketingowy ch艂yt, za艣 inni – 偶e wyczarowuje krystaliczny obraz UHD ze s艂abego sygna艂u.聽Jedni i drudzy si臋 myl膮. Owszem, z telewizyjnego s艂abego, mocno skompresowanego (cz臋sto nawet SD) sygna艂u nie uczynimy cud贸w, jednak telewizor z dobr膮 elektronik膮 jest w stanie wyci膮gn膮膰 z niego wi臋cej, ni偶 mog艂oby si臋 wydawa膰.聽Nale偶y pami臋ta膰, 偶e dobry upscaling to nie taki, kt贸ry da nam tylko ostry i twardy obraz, ale taki, kt贸ry b臋dzie potrafi艂 wysotrzy膰 go skutecznie, jednocze艣nie zachowuj膮c detale i nie tworz膮c sztucznych element贸w (tu mam na my艣li przede wszystkim fa艂szywe konturowanie, czyli tworzenie dodatkowych linii, kontur贸w, kt贸rych nie by艂o聽w 藕r贸dle). Nadgorliwy upscaling mo偶e na pierwszy rzut oka wydawa膰 si臋 lepszy, bo obraz wygl膮da聽ostrzejszy. Dopiero po przyjrzeniu zauwa偶amy utrat臋 detali przez nadmierne wyostrzane, zbytnie rozmywanie drugiego planu itp.

Telewizory radz膮 sobie z tym coraz lepiej. Nawet je艣li por贸wnamy najbardziej podstawowe modele UHD z ubieg艂ego roku z tegorocznymi, widzimy r贸偶nic臋 na rzecz tych nowszych.聽Przyk艂adowo, ci臋偶ko by艂o poleci膰 HU6900 Samsunga, gdy偶 jego elektronika by艂a bezlitosna dla s艂abego contentu – nie da艂o si臋 go ogl膮da膰. Owszem, z sygna艂em FHD czy natywnym UHD radzi艂 sobie dobrze, ale 720p czy SD wygl膮da艂o koszmarnie. To samo by艂o z telewizorami LG poni偶ej UB850 – wszelkie UB800/820/830 by艂y zdecydowane niewarte zakupu. Tegoroczny najni偶szy UHD Samsunga,聽JU64x0, cho膰 w papierowej specyfikacji bardzo podobny do HU6900, to ju偶 znacznie ciekawsza propozycja. Wprawdzie聽dalej mamy tu panel 50Hz, jednak zosta艂 on sparowany ze znacznie lepsz膮 elektronik膮, co przek艂ada si臋 nie tylko na lepszy obraz w ruchu, ale te偶 w艂a艣nie skuteczniejszy聽upscaling. Nie widzia艂em jeszcze zbyt welu nowych modeli innych producent贸w,聽ale stawiam, 偶e i tu b臋dzie podobnie.

A nawet je艣li upscaling mia艂by polega膰 jedynie na mapowaniu jednego piksela z 1080p na cztery mniejsze piksele 2160p, i tak siedz膮c bli偶ej nie zauwa偶ymy przerw mi臋dzy pikselami, co korzystnie wp艂ynie聽na komfort ogl膮dania.

Lepsze piksele

To, co najbardziej cieszy mnie w modelach 2015, to postawienie nie tylko na czterokrotnie wi臋cej pikseli przy przej艣ciu z 1080p na 2160p, ale przede wszystkim na lepsze piksele. Tak jak w poprzednich latach mieli艣my tylko wi臋cej pikseli (2013), czy wi臋cej pikseli i lepsz膮, bardziej przystosowan膮 do tego elektronik臋 (2014), tak teraz mamy wi臋cej pikseli, jeszcze lepsz膮 elektronik臋 (same efekty lepszego upscalingu wida膰 go艂ym okiem) i jeszcze do tego wi臋ksz膮 rozpi臋to艣膰 tonaln膮 (HDR) i szersz膮 palet臋 barw (WCG).

HDR polega na tym, 偶e telewizor jest w stanie osi膮gn膮膰 znacznie wy偶sz膮 jasno艣膰 (w najwy偶szych modelach nawet w granicach tysi膮ca nit贸w, nie-flagowce z HDR dochodz膮 do ok. 600 nit贸w; dla por贸wnania, konwencjonalny LED-LCD to ok. 300 nit贸w), nie trac膮c przy tym g艂臋bi czerni. Jest to osi膮gane na kilka sposob贸w. Po pierwsze, nowsze panele maj膮 wi臋ksz膮 przepuszczalno艣膰 艣wiat艂a, po drugie – m膮drzejsza elektronika zarz膮dzaj膮ca pod艣wietleniem, dzi臋ki kt贸rej telewizory nie pobieraj膮 koszmarnych ilo艣ci pr膮du, mimo wysokiej jasno艣ci.

A co nam to daje? Przede wszystkim, dostajemy wy偶szy kontrast – czyli prawdopodobnie najistotniejszy element jako艣ci obrazu. Odblaski s艂o艅ca w wodzie, szybach, wreszcie wygl膮daj膮 bardziej jak s艂o艅ce, a nie jasna plama – to zw艂aszcza w tych najwy偶szych, 1000-nitowych modelach. Nie do艣wiadczamy przy tym聽wra偶enia wyprania kolor贸w, jak mia艂oby to miejsce przy zwyk艂ym zwi臋kszeniu jasno艣ci.

A szersza paleta barw? Jak ju偶 wspomina艂em, obecny standard kolor贸w (rec. 709) wywodzi si臋 jeszcze z czas贸w kineskopowych, wi臋kszo艣膰 telewizor贸w Full HD nie potrafi艂a wy艣wietli膰 wi臋cej, ni偶 16,7 miliona kolor贸w. Ju偶 w 2013 roku Sony zastosowa艂o kropki kwantowe, pozwalaj膮ce osi膮gn膮膰 szersz膮 palet臋 barw, jednak wtedy nie by艂o w艂a艣ciwie contentu, kt贸ry by to wykorzystywa艂. Obecnie, dzi臋ki zako艅czeniu standaryzacji BD-UHD wiemy, 偶e telewizory wreszcie b臋d膮 mog艂y pokaza膰, na co je sta膰. Dodatkowo, jak z upscalingiem, roszerzon膮 palet臋 barw mo偶emy wykorzysta膰 do obecnego contentu – 10-bitowe panele, m膮drzejsza elektronika i r贸偶norakie metody producent贸w na uzyskanie szerszej palety barw daj膮 nam m.in. lepsze, bardziej p艂ynne przej艣cia mi臋dzy kolorami. Tak jak w przypadku upscalingu, nie zaobserwujemy r贸wnie聽dobrego efektu, jak ze 藕r贸d艂a natywnie wspieraj膮cego聽wi臋ksz膮 palet臋聽kolor贸w, ale pozwoli to wyci膮gn膮膰 wi臋cej z istniej膮cych tre艣ci.

W tym roku zapowiada si臋, 偶e Panasonic i Samsung b臋d膮 w pe艂ni obs艂ugiwa艂y obydwie technologie – pierwsi聽obiecuj膮 pokrycie nawet 97% kinowej palety barw DCI, a drudzy 92%. Dodatkowo p贸ki co tylko te dwie firmy okre艣li艂y si臋 konkretnie co do HDR-u. LG obiecuje, 偶e OLEDy UHD b臋d膮 obs艂ugiwa膰 HDR, jednak b臋d膮 w stanie聽zrobi膰 to jedynie w wideo ze streamingu, nie za艣 z BD-UHD przez HDMI. Twierdz膮 te偶, 偶e ich “Super UHD” s膮 w stanie wy艣wietli膰 wi臋cej kolor贸w, ni偶 konwencjonalne telewizory.聽Nie udost臋pniaj膮 jednak聽偶adnych stoj膮cych za tym liczb. Z pierwszych recenzji nowych modeli wynika, 偶e faktycznie wy艣wietlaj膮 wi臋cej kolor贸w od konwencjonalnych LED-LCD, lecz wci膮偶 daleko im do konkurencji. Sony obiecuje aktualizacj臋 firmware’u, aby ich TV rozpoznawa艂y聽metadane HDR przez HDMI, ale nie jest to jeszcze pewne ze wzgl臋du na r贸偶nice mi臋dzy HDMI 2.0a i 2.0b. M贸wi si臋, 偶e b臋d膮 jedynie wy艣wietla艂y聽pseudo-HDR, czyli zgadywa艂y, gdzie powinna by膰 wy偶sza jasno艣膰. Nie b臋d膮 jednak rozpoznawa膰 metadanych informuj膮cych o HDR. Dodatkowo Sony od 2013 roku nie stosowa艂o kropek kwantowych, a Triluminos ogranicza艂 si臋 do 艂adnej nazwy, w przeciwie艅stwie do tego, jak by艂o na pocz膮tku, nie wiadomo wi臋c, jak b臋dzie z t膮 rozszerzon膮 palet膮 barw u Japo艅czyk贸w.

Ci臋偶ko o dobry FHD

W tym roku, niestety, producenci postanowili poniek膮d zdecydowa膰 za nas. Ok. 70% lineup贸w to ju偶 telewizory UHD i nic na to nie poradzimy.聽Nie zobaczymy ju偶 w og贸le FHD w high-endowej specyfikacji, a o modele step-down te偶 nie b臋dzie 艂atwo.聽W聽ubieg艂ym roku mogli艣my wci膮偶 trafi膰 na rewelacyjne telewizory聽typu H6400 Samsunga, AS640 Panasonica, czy W82xB Sony w naprawd臋 fajnych pieni膮dzach. Dawno nie by艂o聽tak dobrego stosunku ceny do parametr贸w, jak w ko艅c贸wce roku modelowego 2014.

Ceny

Kolejnym plusem s膮 ceny聽nowych telewizor贸w. Nowe modele wchodz膮 na rynek w podobnych, a cz臋sto i ni偶szych cenach od poprzednik贸w, oferuj膮c przy tym lepsz膮 jako艣膰 obrazu Widzimy to na聽przyk艂ad u Panasonica, gdzie 55CX700 startuje z ni偶szego聽pu艂apu cenowego od ubieg艂orocznego odpowiednika, AX630.聽Podobnie sytuacja wygl膮da聽u Samsunga, gdzie聽JS8500, oferuj膮c znacznie lepsz膮 jako艣膰 obrazu, kosztuje o聽wiele聽mniej od HU8500 rok temu.

Stare UHD?

Co z lud藕mi, kt贸rzy kupili ju偶 telewizor Ultra HD we wcze艣niejszych latach? Wszystko zale偶y od tego, jak zadbaj膮 o nich producenci. Klienci Samsunga mog膮 liczy膰 na upgrade sprz臋towy swojego UHD poprzez nowy One-connect box, jednak nie jest to najta艅sza聽aktualizacja – nowe modu艂y prawdopodobnie pojawi膮 si臋 w cenach w granicach 1500z艂. Sony w przypadku swojego pierwszego UHD by艂o na tyle uprzejme, 偶e wypu艣ci艂o aktualizacj臋 firmware’u, kt贸ra robi艂a z wbudowanego w panel HDMI 1.4 wej艣cie HDMI 2.0. LG obiecuje zaktualizowa膰 najnowsze OLEDy, by wspiera艂y HDR, jednak, jak wspomina艂em, prawdopodobnie nie b臋d膮 mia艂y jak聽pokaza膰 go przez HDMI, a jedynie w streamingu. WOLED, ponadto, nie jest w stanie wy艣wietli膰 tak szerokiej palety barw, jak LED-LCD z kwantowymi kropkami. Ze streamingiem UHD te偶 ci臋偶ko b臋dzie bez zmiany sprz臋towej, gdy偶 np. YouTube wykorzystuje kodek VP9, kt贸ry obecne modele dekoduj膮 bezproblemowo, jednak stare sobie z nim nie radz膮. Podobnie jest z kodekiem HEVC, kt贸ry zosta艂 przyj臋ty jako standard p贸藕niej od pojawienia si臋 cz臋艣ci telewizor贸w UHD na rynku, nie zosta艂 on wi臋c zaimplementowany w urz膮dzeniach.

Bra膰 i wia膰

Warto ju偶 teraz kupi膰 telewizor Ultra HD. Tre艣ci s膮,聽sprz臋t jest coraz lepszy i ta艅szy, a dzi臋ki standaryzacji zyskujemy pewno艣膰, 偶e nie zostaniemy w tyle.

Ca艂y powy偶szy elaborat sprowadza si臋 najzwyczajniej do tego, 偶e obraz Ultra HD, zw艂aszcza w pe艂ni wykorzystuj膮cy mo偶liwo艣ci nowych sprz臋t贸w, jest po prostu bajecznie聽czadowy. Serio, przejd藕cie si臋 do najbli偶szego MediaMarktu i obejrzyjcie jakie艣 dem贸wki na nowych flagowcach.聽Pod koniec roku Wasz nowy telewizor b臋dzie w stanie pokaza膰 taki obraz聽ze zwyk艂ej p艂yty.

Podoba Ci si臋 to, co robi臋? I to bez reklam!